Σημαντικότερα Mνημεία ή Aρχιτεκτονικά Σύνολα:

  Το Πραιτόριο χτίστηκε τον 2ο αιώνα μ.Χ., ήταν η έδρα του ρωμαίου κυβερνήτη. Τον 4ο αιώνα μ.Χ. ξανακτίστηκε και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως μοναστήρι. Πρόκειται για το πιο επιβλητικό κτίσμα του αρχαιολογικού χώρου.

 

Η Βασιλική του Αγίου Τίτου είναι από τα σπουδαιότερα μνημεία του Χριστιανισμού στην Κρήτη. Το διατηρούμενο μέρος του ναού είναι μια κυλινδρική καμάρα και ο θόλος. Κτίστηκε τον 6ο αι. μ.Χ. και είναι ο αρχαιότερος και σπουδαιότερος όλων.

 

Το Ωδείο χτίστηκε υπό τον Τραϊανό γύρω στο 100 μ.Χ. και οικοδομήθηκε ξανά αρκετές φορές κατά τον 3ο και 4ο αιώνα. Μέσα σε αυτό το κτίριο βρέθηκαν οι περίφημοι Νόμοι της Γόρτυνας.

 

Οι Νόμοι της Γόρτυνας

Πρόκειται για πέτρινες επιγραφές (ορισμένες έχουν μήκος 9 μέτρα), γραμμένες σε δωρική διάλεκτο και βουστροφηδόν. Ανάγονται στον 6ο αι. π.Χ. Οι επιγραφές περιείχαν τους κώδικες της Γόρτυνας, δηλαδή νόμους κληρονομικού και οικογενειακού δικαίου, όπως επίσης κανόνες περί διαδικασίας εμπορικών συναλλαγών κ.ά. Οι νόμοι αυτοί ήταν αρκετά φιλελεύθεροι για την εποχή τους αν λάβει κανείς υπόψη τις ταξικές ανισότητες εκείνης της περιόδου.