Περιγραφή

 

 

                         Ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κεντρικής Κρήτης. Απέχει μόλις 3 χλμ. από τον αρχαιολογικό χώρο της Φαιστού. Οι ανασκαφές που άρχισαν το 1902 έφεραν στο φως την περίφημη Βασιλική Έπαυλη και άλλα σπουδαία ευρήματα του Μινωικού πολιτισμού, όπως την Λίθινη Σαρκοφάγο κ.ά. που εκτίθενται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Το χωριό Αγία Τριάδα κτίστηκε κατά τον Μεσαίωνα στις όχθες του Γεροπόταμου, 100 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το όνομά του το πήρε από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας που υπήρχε εδώ. Το χωριό ήταν μικρό και αριθμούσε σύμφωνα με τις βενετσιάνικες απογραφές του 1583 μόλις 150 κατοίκους.  Εγκαταλείφτηκε στο τέλος του προηγούμενου αιώνα διότι κατά την επανάσταση του 1897 οι Τούρκοι το λεηλάτησαν και έσφαξαν τους περισσότερους κατοίκους του. Σήμερα, εκτός από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Γαλατά, η οποία βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής, δεν σώζεται τίποτα από το χωριό αυτό. Οι δύο εκκλησίες κτίστηκαν την περίοδο της Ενετοκρατίας, τον 14ο αιώνα  Ο Άγιος Γεώργιος λέγεται γαλατάς, διότι σύμφωνα με την παράδοση η λάσπη φτιαχνόταν με γάλα αντί νερό.

Το 1902 η σκαπάνη των Ιταλών αρχαιολόγων αποκάλυψε κοντά στα ερείπια του χωριού την Βασιλική Έπαυλη των μινωικών χρόνων. Το ανάκτορο της Αγίας Τριάδας θεωρείται η θερινή κατοικία των βασιλέων της Φαιστού. Ο λόφος που βρίσκονται τα ερείπια του ανακτόρου αυτού είχε κατοικηθεί από τη νεολιθική εποχή, σύμφωνα με νεολιθικά ευρήματα που βρέθηκαν κατά την ανασκαφή του χώρου. Το ανάκτορο καθεαυτό κτίστηκε όμως γύρω στο 1600 π.Χ., όταν η Φαιστός και η Κνωσός ζούσαν την περίοδο της ακμής τους. Ένας λιθόστρωτος δρόμος συνέδεε την Αγία Τριάδα απευθείας με τη Φαιστό.

Το σχέδιο του ανακτόρου είναι πιο απλό από τα υπόλοιπα μινωικά ανάκτορα και η κάτοψη του έχει το σχήμα του λατινικού γράμματος L. Εδώ παραλείπεται η χαρακτηριστική κεντρική αυλή των ανακτόρων της Φαιστού και Κνωσού, όπως επίσης οι καθαρτήριες δεξαμενές, εντούτοις επρόκειτο για ένα πολυτελές και επιβλητικό κτίσμα.

Γύρω στο 1400 π.Χ. η Βασιλική Έπαυλη καταστράφηκε. Την ίδια τύχη είχαν και τα ανάκτορα της Κνωσού και Φαιστού. Πάνω στα ερείπια της έπαυλης ξαναχτίστηκε ένα νέο μεγαλόπρεπο οικοδόμημα ορθογώνιου σχήματος και μια στοά. Κατά τη Γεωμετρική περίοδο το ανάκτορο δεν φαίνεται να κατοικούνταν, ήταν όμως τόπος λατρείας σύμφωνα με αφιερώματα από αγαλματάκια και μικρά πήλινα ζώα που βρέθηκαν στην τοποθεσία αυτή. Κατά την Ελληνιστική περίοδο ιδρύθηκε εκεί ένα μικρό ιερό αφιερωμένο στον Δία Βελχανό.