Περιγραφή

Η Ζάκυνθος είχε την ατυχία να καταστραφεί από τρεις σεισμούς ισχύος γύρω στο 7 της κλίμακας Ρίχτερ το 1953, ακριβώς όταν η Ελλάδα ξεκινούσε πραγματικά τις προσπάθειες ανοικοδόμησης της οικονομίας και της κοινωνίας της ύστερα από 10 χρόνια πολέμου, κατοχής, πείνας, σχεδόν ολοκληρωτικής καταστροφής όλων των υποδομών της και, τέλος, τέσσερα χρόνια αιματηρού εμφυλίου πολέμου. Στα προηγούμενα 10 χρόνια περίπου 2.5 εκατομμύρια Έλληνες πέθαναν από τον πόλεμο και την πείνα και η χώρα ήταν ερειπωμένη.

Εκείνη την άτυχη στιγμή ξύπνησε το σεισμικό ρήγμα του Ιονίου και σε 3 διαδοχικούς σεισμούς, σε διάστημα 4 ημερών, η Ζάκυνθος και η Κεφαλονιά μετατράπηκαν σε σωρούς καμμένα ερείπια και δεν επανέκτησαν ποτέ την προηγούμενη χάρη και ομορφιά τους. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι εάν οι σεισμοί είχαν συμβεί σήμερα, θα βρίσκονταν εύκολα τα κονδύλια, από τον Ελληνικό προϋπολογισμό, από πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τις Ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού για την ανοικοδόμηση των νησιών.

Το 1953, όμως, όταν η χώρα είχε δυσκολίες ακόμη και σε βασικές ανάγκες, όπως η εξασφάλιση διατροφής γιά όλους τους πολίτες, δεν υπήρχαν σκέψεις για την ανοικοδόμηση της Ζακύνθου όπως ήταν προ των σεισμών. Η επείγουσα προτεραιότητα ήταν η στέγαση των προσφύγων, όχι η διατήρηση της αρχιτεκτονικής παράδοσης, ενώ η οικονομική στρατηγική υπαγόρευε την όσο το δυνατό ταχύτερη αποκατάσταση της γεωργίας και του εμπορίου και όχι την ανοικοδόμηση ενός όμορφου παραδοσιακού οικισμού προς τουριστική εκμετάλευση. Κανείς δεν σκεφτόταν τον τουρισμό σαν πηγή πλουτισμού το 1953.

Έτσι η Ζάκυνθος, το αγαπημένο νησί των Ενετών, το "Λουλούδι της Ανατολής" της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας, χάθηκε για πάντα, όχι μόνο σαν αρχιτεκτονικό στολίδι αλλά και σαν κοινωνική δομή, καθώς ένας μεγάλος αριθμός Ζακυνθινών, λαϊκών και αριστοκρατών, εγκατέλειψαν το νησί. Η κοινωνική επίπτωση των σεισμών ήταν η διάλυση μιας κοινωνίας που, μέχρι τότε, αποτελούσε έναν από τους λίγους θύλακες Ευρωπαϊκής αστικής κοινωνικής οργάνωσης στον Ελληνικό χώρο, μιας κοινωνίας η ανάπτυξη της οποίας δεν διακόπηκε ποτέ από την Τουρκοκρατία.