Περιγραφή

Η Κνωσός είναι ο σπουδαιότερος αρχαιολογικός χώρος της Κρήτης. Κατέχει την δεύτερη θέση, μετά την Ακρόπολη στην προσέλκυση επισκεπτών. Απέχει μόλις 5 χλμ. από την πόλη του Ηρακλείου. Η Κνωσός κατοικείται από την 7η χιλιετηρίδα  π.Χ. Πρόκειται για τον αρχαιότερο πολιτισμό της Νεολιθικής περιόδου στη Κρήτη. Άνθρωποι ζούσαν εδώ επί 3000 χρόνια. Κατά την 3η χιλιετηρίδα π.Χ. μια προμινωική πόλη χτίστηκε πάνω από τον συνοικισμό της Νεολιθικής περιόδου. Το πρώτο ανάκτορο της Κνωσού κατασκευάστηκε γύρω στο 1950 π.Χ. αλλά καταστράφηκε από σεισμό περίπου το 1700 π.Χ. Ένα δεύτερο παλάτι, εντυπωσιακότερο και μεγαλοπρεπέστερο από το πρώτο αναγέρθηκε αμέσως μετά, όμως είχε και αυτό την ίδια τύχη με το προηγούμενο στην μεγάλη καταστροφή του 1400 π.Χ. Η Κνωσός συνέχισε να κατοικείται μέχρι τα Ρωμαϊκά χρόνια.

Οι κτιριακές εγκαταστάσεις με τις διάφορες αναστηλώσεις που βλέπει κανείς σήμερα ανήκουν στο δεύτερο ανάκτορο.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, βασιλιάς και κυρίαρχος της Κνωσού ήταν ο Μίνωας, ο οποίος γεννήθηκε από την ένωση του Δία και της Ευρώπης. Η γυναίκα του Μίνωα, η Πασιφάη, γέννησε ένα ανθρωπόμορφο τέρας, τον Μινώταυρο. Ο Μινώταυρος ήταν φυλακισμένος σε έναν υπόγειο λαβύρινθο, τον οποίο κατασκεύασε ο Δαίδαλος. Νεαροί άνδρες και γυναίκες από την Αθήνα, προσφέρονταν στον Μινώταυρο ως ανθρωποθυσία, μέχρι την ημέρα όπου κατέφτασε ο Θησέας, ο οποίος με τη βοήθεια της Αριάδνης (κόρης του βασιλιά Μίνωα) κατάφερε να σκοτώσει το τέρας αυτό. Ο μύθος αυτός υποδηλώνει την κυριαρχία του Μίνωα και την υποτέλεια της Αθήνας στην Κρήτη. Η λέξη λαβύρινθος προέρχεται από τη λέξη «λάβρυς» που σημαίνει διπλός πέλεκυς, το ιερότερο σύμβολο του μινωικού πολιτισμού. Αυτό το ισχυρό σύμβολο το συναντούμε παντού χαραγμένο ή ζωγραφισμένο σε βάζα, σφραγίδες, λάρνακες, τοιχογραφίες κλπ.

Εκείνος που ανακάλυψε πρώτος τμήμα του ανακτόρου το 1878 είχε κατά σύμπτωση το ίδιο όνομα με τον βασιλιά της Κνωσού. Ονομαζόταν Μίνως Καλοκαιρινός και ήταν έμπορος από το Ηράκλειο. Βρήκε 12 μεγάλα πιθάρια και διάφορα άλλα αντικείμενα. Παρόλα αυτά συστηματικές ανασκαφές στη περιοχή διενήργησε ο Αρθούρος Έβανς σε συνεργασία με την Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, στις αρχές του 20ου αι. Πολλοί είναι αυτοί που κατηγόρησαν τον Έβανς για τις αναστηλώσεις του, όμως είναι αναμφισβήτητο ότι χωρίς αυτές δεν θα ήταν σε θέση ο επισκέπτης της Κνωσού σήμερα να έχει ολοκληρωμένη εικόνα από το μεγαλοπρεπές αυτό ανάκτορο με την πολύπλοκη δομή που το διακρίνει.