Περιγραφή

Τοποθεσία της Αττικής στο νοτιότατο άκρο της, όπου βρίσκεται και το ομώνυμο ακρωτήριο. Στην αρχαιότητα το Σούνιο ήταν ένας από τους αττικούς δήμους, που αποτελούσαν την πόλη των Αθηνών. Στο Σούνιο υπήρχαν επίσης δυο ιερά, ένα του Ποσειδώνος, του οποίου ο ναός διατηρείται εν μέρει, και ένα της Αθηνάς, του οποίου σώζονται λίγα ίχνη.

Πολύ λίγα είναι γνωστά για το Σούνιο πριν από τον 7ο π.Χ. αι., αv και έχουν βρεθεί στην περιοχή δυο πρωτοελλαδικοί (3η π.Χ. χιλιετία) τάφοι, ένας τάφος και όστρακα της μυκηναϊκής εποχής και δυο σιδερένια ξίφη του 9ου π.Χ. αι. Το Σούνιο αναφέρεται ως ιερός τόπος στην Οδύσσεια, τα πρώτα όμως ευρήματα, που μαρτυρούν καθαρά την ύπαρξη θρησκευτικού κέντρου, ανάγονται μόλις στον 7ο π.Χ. αι.: στα τέλη του αιώνα αυτού στήθηκαν στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα ο ναός του Ποσειδώνος, στο ύπαιθρο, μια σειρά (ίσως 17) κούροι υπερφυσικού μεγέθους (ένας που βρέθηκε το 1903 είναι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) αφιερώματα μάλλον παρά επιτύμβια μνημεία. θραύσματα πέντε κούρων, φυσικού ή και μικρότερου μεγέθους, βρέθηκαν στον χαμηλότερο λόφο, βόρεια όπου ιδρύθηκε αργότερα ο ναός της Αθηνάς. Κατά την εποχή αυτή πιθανόν να υπάρχουν περιτειχισμένα ιερά, αλλά ίχνη τειχών δεν έχουν βρεθεί.

Στα τέλη του 7ου π.Χ. αι. εγκαθίστανται στο Σούνιο πρόσφυγες από την Αίγινα και εκατό χρόνια αργότερα προστίθενται στον πληθυσμό μετανάστες από τη Σαλαμίνα. Η περιοχή είχε τότε πυκνότερη βλάστηση από σήμερα και οι κάτοικοί της καταγίνονταν με την αλιεία και με τη γεωργία, όπως μαρτυρούν οι λίθινοι πύργοι, σκορπισμένοι σε όλη την περιοχή του αρχαίου δήμου, που τους χρησιμοποιούσαν για αποθήκευση σιτηρών, αλλά και ως σκοπιές. Μεγάλη οικοδομική δραστηριότητα γνωρίζει η περιοχή στα χρόνια του Περικλέους. Αργότερα, το 412 π.Χ., όταν, με την κατάληψη της Δεκέλειας από τους Σπαρτιάτες, oι Αθηναίοι δεν μπορούσαν πια να μεταφέρουν μέσω ξηράς από την Εύβοια, οχύρωσαν και το Σούνιο, όπως και άλλες παράκτιες τοποθεσίες της Αττικής, για την προστασία των πλοίων που μετέφεραν τώρα το στάρι. Νέες προσθήκές στην οχύρωση έγιναν τον 3ο π.Χ. αι.